Ne zaman emekli olurum? Üç şart
Türkiye'de yaşlılık aylığı (emeklilik) için genellikle üç şart birlikte aranır: yaş, sigortalılık süresi (ilk girişten bu yana geçen süre) ve prim gün sayısı. Hangi şartların ve hangi rakamların uygulanacağını belirleyen en önemli bilgi, ilk kez sigortalı olduğunuz tarihtir.
Hesaplayıcı, ilk giriş tarihinize göre sizi üç gruptan birine yerleştirir: 08.09.1999 ve öncesi (EYT), 09.09.1999–30.04.2008 arası ve 01.05.2008 ve sonrası. Sonra her şartın ne zaman tamamlanacağını bulur; en geç tamamlanan şartın tarihi emeklilik tarihinizdir.
EYT: 08.09.1999 ve öncesi girişliler
3 Mart 2023'te yürürlüğe giren 7438 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 95. madde, 08.09.1999 ve öncesinde sigortalı olanlar için yaş şartını kaldırdı. Bu kişiler, yaş dışındaki diğer şartları (sigortalılık süresi ve prim günü) tamamlayınca emekli olabilir.
- 4/a'daki prim günü, 23.05.2002 tarihindeki sigortalılık sürenize göre 506 sayılı Kanunun geçici 81. maddesindeki tablodan bulunur: kadınlarda o tarihte 17 yıl ve üzeri sigortalılık için 5000 gün, her bir yıl azaldıkça 75 gün artar; erkeklerde 21 yıl 6 ay ve üzeri için 5000 gün, her 18 ay azaldıkça 75 gün artar. En fazla 5975 gün istenir.
- Örneğin 24.05.1997–08.09.1999 arasında işe başlayan kadınlar ve 24.11.1998–08.09.1999 arasında başlayan erkekler için 5975 gün gerekir.
| Statü | Kadın | Erkek |
|---|---|---|
| 4/a (SSK) | 20 yıl sigortalılık + 5000–5975 gün | 25 yıl sigortalılık + 5000–5975 gün |
| 4/b (Bağ-Kur) | 7200 gün (20 tam yıl) | 9000 gün (25 tam yıl) |
| 4/c (memur) | 7200 gün (20 yıl hizmet) | 9000 gün (25 yıl hizmet) |
09.09.1999–30.04.2008 arası girişliler
Bu gruba 5510 sayılı Kanunun geçici 9. maddesi uygulanır; kadın 58, erkek 60 yaş şartı vardır.
| Statü | Normal emeklilik | Diğer seçenek |
|---|---|---|
| 4/a (SSK) | 58/60 yaş + 7000 gün | 58/60 yaş + 25 yıl sigortalılık + 4500 gün |
| 4/b (Bağ-Kur) | 58/60 yaş + 9000 gün | Kısmi: kadın 60, erkek 62 yaş + 5400 gün |
| 4/c (memur) | 58/60 yaş + 9000 gün | Kısmi: 61 yaş + 5400 gün |
01.05.2008 ve sonrası girişliler
5510 sayılı Kanunun 28. maddesine göre 4/a'lılar 7200 gün, 4/b ve 4/c'liler 9000 gün prim öder. Yaş şartı kadın 58, erkek 60'tır; ancak prim günü şartının dolduğu tarihe göre 2036'dan itibaren kademeli olarak artar:
- Yaştan (kısmi) emeklilik: Bu yaşlara 3 yıl eklenerek (en çok 65) ve 5400 gün primle de aylık bağlanabilir. 4/a'da bu gün sayısı 2008'de girenler için 4600'dür, sonraki her giriş yılı için 100 gün artar (2016 ve sonrası 5400).
| Prim günü şartının dolduğu tarih | Kadın | Erkek |
|---|---|---|
| 31.12.2035'e kadar | 58 | 60 |
| 2036–2037 | 59 | 61 |
| 2038–2039 | 60 | 62 |
| 2040–2041 | 61 | 63 |
| 2042–2043 | 62 | 64 |
| 2044–2045 | 63 | 65 |
| 2046–2047 | 64 | 65 |
| 2048 ve sonrası | 65 | 65 |
Örnek 1: EYT'li kadın (SSK)
Kadın, ilk giriş 01.03.1997, 5000 prim günü, çalışmaya devam ediyor (hesap tarihi 20.10.2026)
23.05.2002'deki sigortalılık süresi 5 yıl 2 ay → tabloya göre 5900 gün gerekir
20 yıllık sigortalılık süresi 01.03.2017'de doldu; yaş şartı yok (EYT)
Eksik 900 gün ≈ 30 ay → tahmini emeklilik 20.04.2029
Örnek 2: 2003 girişli kadın (SSK)
Kadın, doğum 01.01.1980, ilk giriş 01.05.2003, 6000 prim günü
Kural: 58 yaş + 7000 gün (EYT kapsamında değil)
Eksik 1000 gün kesintisiz çalışmayla 30.07.2029'da tamamlanır
58 yaş 01.01.2038'de dolar → emeklilik tarihi 01.01.2038 (yaşı beklemek gerekir)
Örnek 3: 2015 girişli erkek (SSK)
Erkek, doğum 01.01.1995, ilk giriş 01.01.2015, 3000 prim günü
Kural: 7200 gün; eksik 4200 gün kesintisiz çalışmayla 2038'de dolar
Prim günü 2038'de dolduğu için yaş şartı 62'ye çıkar
Tahmini emeklilik 01.01.2057 (62 yaş)
Hesabı etkileyen durumlar
- Borçlanma: Askerlik, doğum (kadınlarda), yurt dışı ve avukatlık stajı borçlanmaları prim gününüzü artırır; askerlik ve yurt dışı borçlanması bazı durumlarda ilk giriş tarihinizi de geriye çeker.
- Staj ve çıraklık: Okul döneminde yapılan zorunlu staj ve çıraklık sigortası, uzun vadeli sigorta kolları açısından giriş tarihi sayılmayabilir; e-Devlet hizmet dökümünüzü kontrol edin.
- Hizmet birleştirme: Birden fazla statüde çalıştıysanız, son 2520 gün (7 yıl) içinde en çok prim ödediğiniz statünün şartları uygulanır. Fazla olan statü 4/b ise 9000 gün istenir.
- Bağ-Kur borcu: 4/b'de prim ve genel sağlık sigortası borcunuz varsa ödenmeyen süreler sayılmaz; aylık bağlanması için borcun kapatılması gerekir.
- Erken emeklilik halleri: Engellilik (malulen emeklilik), ağır ve tehlikeli işlerde fiili hizmet zammı ve maden işçileri için farklı kurallar vardır; bu hesaplayıcı bunları kapsamaz.