Kredi hesaplama nedir?
Kredi hesaplama, bankadan çekeceğiniz bir kredinin aylık taksitini, vade boyunca ödeyeceğiniz toplam tutarı ve bunun ne kadarının faiz ve vergi olduğunu önceden görmenizi sağlar.
Türkiye'de bankalar tüketici kredilerinde faiz oranını genellikle aylık olarak ilan eder (ör. aylık %3,50). Ancak ihtiyaç ve taşıt kredilerinde bu faizin üzerine KKDF ve BSMV de eklendiği için gerçek maliyet ilan edilen orandan yüksektir. Bu araç bu vergileri otomatik olarak hesaba katar.
Hesaplama, en yaygın geri ödeme yöntemi olan eşit taksitli (anüite) sisteme göre yapılır: her ay aynı tutarı ödersiniz, ancak taksitin içindeki faiz payı her ay azalır, anapara payı artar.
KKDF ve BSMV nedir? (Yasal dayanak)
KKDF (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu), tüketici kredilerinde faiz tutarı üzerinden alınan bir fon kesintisidir. BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) ise bankaların tahsil ettiği faiz üzerinden alınan bir vergidir. İkisi de anapara üzerinden değil, her ayın faiz tutarı üzerinden hesaplanır.
2026 itibarıyla ihtiyaç ve taşıt kredilerinde KKDF oranı %15, BSMV oranı %15'tir. Konut kredilerinde ise KKDF ve BSMV uygulanmaz.
- Bu oranlar Cumhurbaşkanı kararıyla değişebilir. Bankanın sunduğu ödeme planında vergiler ayrıca gösterilir.
- Tüketici kredileri 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği'ne tabidir; banka, sözleşme öncesinde toplam maliyeti ve ödeme planını yazılı olarak vermek zorundadır.
| Kredi türü | KKDF | BSMV | Faize eklenen toplam |
|---|---|---|---|
| İhtiyaç kredisi | %15 | %15 | %30 |
| Taşıt kredisi | %15 | %15 | %30 |
| Konut kredisi | Yok | Yok | %0 |
Taksit formülü (anüite) ve vergili efektif faiz
1. Vergili aylık oranı bulun: İhtiyaç ve taşıt kredilerinde vergili aylık oran = aylık faiz × (1 + 0,15 + 0,15) = aylık faiz × 1,30. Örneğin aylık %3,50 → 3,50 × 1,30 = %4,55. Konut kredisinde oran olduğu gibi kullanılır.
2. Taksiti hesaplayın: Taksit = Kredi × r / (1 − (1 + r)^−n). Burada r vergili aylık oran (ondalık), n vade (ay) sayısıdır.
3. Her ayın dağılımı: O ayın faiz + vergi tutarı = kalan anapara × r. Bunun 1/1,30'u faiz, kalanı KKDF + BSMV'dir. Taksitten faiz ve vergi düşülünce kalan kısım anaparayı azaltır.
4. Yıllık maliyet: Yıllık bileşik maliyet = (1 + r)^12 − 1. Aylık %3,50 faizli bir ihtiyaç kredisinin vergiler dahil yıllık bileşik maliyeti %70,56'dır; yani aylık oranı 12 ile çarpmak (%42) gerçek maliyeti oldukça düşük gösterir.
Örnek 1: 100.000 TL ihtiyaç kredisi, 12 ay, aylık %3,50
Kredi 100.000 TL, vade 12 ay, aylık faiz %3,50, ihtiyaç kredisi
Vergili aylık oran = 3,50 × 1,30 = %4,55
Taksit = 100.000 × 0,0455 / (1 − 1,0455^−12) = 10.998,01 TL
1. ay: faiz 3.500 TL + KKDF/BSMV 1.050 TL; anapara 10.998,01 − 4.550 = 6.448,01 TL; kalan 93.551,99 TL
Toplam geri ödeme = 131.976,10 TL → toplam faiz 24.597 TL, toplam KKDF + BSMV 7.379,10 TL
Yıllık bileşik maliyet = 1,0455^12 − 1 = %70,56
Örnek 2: 500.000 TL taşıt kredisi, 36 ay, aylık %2,99
Kredi 500.000 TL, vade 36 ay, aylık faiz %2,99, taşıt kredisi
Vergili aylık oran = 2,99 × 1,30 = %3,887
Aylık taksit = 26.031,14 TL
Toplam geri ödeme = 26.031,14 × 36 ≈ 937.121 TL
Toplam faiz 336.246,92 TL, toplam KKDF + BSMV 100.874,08 TL
Yıllık bileşik maliyet = %58,03
Örnek 3: 2.000.000 TL konut kredisi, 120 ay, aylık %2,79
Kredi 2.000.000 TL, vade 120 ay, aylık faiz %2,79, konut kredisi (KKDF ve BSMV yok)
Aylık oran vergisiz kullanılır: r = 0,0279
Aylık taksit = 57.932,14 TL
Toplam geri ödeme = 6.951.856,76 TL; toplam faiz 4.951.856,76 TL
Yıllık bileşik maliyet = 1,0279^12 − 1 = %39,13
Vergilerin etkisi: aynı kredi, farklı tür
100.000 TL, 12 ay, aylık %3,50 faiz için KKDF ve BSMV'nin etkisi:
- Vergiler bu örnekte aylık taksiti 649,62 TL, toplam geri ödemeyi yaklaşık 7.795 TL artırır.
| İhtiyaç kredisi (vergili) | Konut kredisi (vergisiz) | |
|---|---|---|
| Efektif aylık oran | %4,55 | %3,50 |
| Aylık taksit | 10.998,01 TL | 10.348,39 TL |
| Toplam geri ödeme | 131.976,10 TL | 124.180,74 TL |
| Yıllık bileşik maliyet | %70,56 | %51,11 |
Ödeme planı tablosu nasıl okunur?
- Taksit: O ay ödediğiniz toplam tutar; eşit taksitli kredide son aydaki küçük yuvarlama farkı dışında her ay aynıdır.
- Anapara: Taksitin borcunuzu gerçekten azaltan kısmı; ilk aylarda düşük, son aylarda yüksektir.
- Faiz: Kalan anaparanın aylık faizle çarpımı; borç azaldıkça düşer.
- KKDF + BSMV: Faizin %30'u kadar vergi ve fon (ihtiyaç ve taşıt kredilerinde).
- Kalan anapara: O ay sonundaki borç bakiyesi; erken kapama yaparken kabaca bu tutar esas alınır.
Hesaba dahil olmayan masraflar
- Dosya masrafı (kredi tahsis ücreti): Tüketici kredilerinde üst sınırı mevzuatla belirlenir; bankadan bankaya değişir.
- Sigorta: Hayat sigortası (isteğe bağlı olmalıdır), konut kredisinde zorunlu deprem sigortası (DASK) ve konut sigortası.
- Konut kredisine özel masraflar: Ekspertiz ücreti, ipotek tesis masrafı.
- Taşıt kredisinde: Rehin masrafı ve kasko.
- Bu masraflar dahil gerçek maliyeti görmek için bankanın verdiği yıllık maliyet oranı bilgisini karşılaştırın.
Sık yapılan hatalar ve ipuçları
- Aylık faizi 12 ile çarpıp yıllık sanmak: Faiz her ay bileşik işlediği ve vergiler eklendiği için gerçek yıllık maliyet çok daha yüksektir.
- Vergileri unutmak: İhtiyaç ve taşıt kredisinde ilan edilen aylık %3,50 faiz, vergilerle birlikte %4,55 gibi işler.
- Sadece taksite bakmak: Uzun vade taksiti düşürür ama toplam faizi artırır. Toplam geri ödemeyi karşılaştırın.
- Erken kapama: Tüketici kredisini erken kapattığınızda kalan döneme ait faiz ve vergiler alınmaz. Konut kredilerinde sabit faizli sözleşmelerde kalan anaparanın %1'ini (kalan vade 36 aydan kısaysa) veya %2'sini aşmayan erken ödeme ücreti alınabilir.
- Cayma hakkı: Tüketici kredisi sözleşmesinden 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayabilirsiniz.
- Kredi notunuz (Findeks) faiz teklifini etkiler; birden fazla bankadan teklif alın.