KDV nedir?
Katma Değer Vergisi (KDV), mal ve hizmet satışlarında fiyatın üzerine eklenen bir tüketim vergisidir. Satıcı KDV'yi müşteriden tahsil eder ve devlete öder; vergiyi asıl taşıyan son tüketicidir.
Faturalarda genellikle iki tutar görürsünüz: KDV hariç (matrah) ve KDV dahil (ödenecek toplam). Bu araç ikisi arasında hızlıca geçiş yapmanızı sağlar.
Türkiye'de KDV oranları (2026)
Türkiye'de üç genel KDV oranı uygulanır. Hangi oranın uygulanacağı mal veya hizmetin türüne göre değişir:
- Bazı teslimler KDV'den istisnadır (ör. ihracat); bu durumda KDV hesaplanmaz.
- Oranlar Cumhurbaşkanı kararıyla değişebilir. Farklı bir oran gerekiyorsa "Diğer" seçeneğini kullanın.
| Oran | Nerelerde uygulanır (örnekler) |
|---|---|
| %20 | Genel oran: elektronik, giyim, mobilya, otomobil, çoğu hizmet |
| %10 | Bazı gıda ürünleri, lokanta ve kafe hizmetleri, bazı tekstil ürünleri |
| %1 | Temel gıdalar (ekmek, un, bazı tarım ürünleri), gazete ve dergiler |
KDV nasıl hesaplanır? (Formüller)
KDV ekleme (hariçten dahile): KDV tutarı = KDV hariç tutar × oran / 100. KDV dahil tutar = KDV hariç tutar × (1 + oran / 100).
KDV ayırma (dahilden hariçe): KDV hariç tutar = KDV dahil tutar / (1 + oran / 100). KDV tutarı = KDV dahil tutar − KDV hariç tutar.
Sık yapılan bir hata, KDV dahil fiyattan KDV'yi ayırırken tutarı doğrudan %20 ile çarpmaktır. Bu yanlış sonuç verir; çünkü KDV, dahil fiyatın değil hariç fiyatın %20'sidir.
Örnek 1: KDV hariç fiyata %20 KDV eklemek
KDV hariç 1.000 TL, oran %20
KDV tutarı = 1.000 × 20 / 100 = 200 TL
KDV dahil tutar = 1.000 + 200 = 1.200 TL
Örnek 2: KDV dahil fiyattan KDV'yi ayırmak
KDV dahil 1.200 TL, oran %20
KDV hariç tutar = 1.200 / 1,20 = 1.000 TL
KDV tutarı = 1.200 − 1.000 = 200 TL
Yanlış yöntem: 1.200 × %20 = 240 TL olurdu; bu, gerçek KDV'den 40 TL fazladır.
Örnek 3: %10 KDV'li restoran hesabı
Restoran hesabı KDV dahil 550 TL, oran %10
KDV hariç tutar = 550 / 1,10 = 500 TL
KDV tutarı = 550 − 500 = 50 TL
Fatura keserken nelere dikkat etmeli?
- Faturada KDV hariç tutar, KDV oranı ve KDV tutarı ayrı ayrı gösterilmelidir.
- Aynı faturada farklı oranlı ürünler varsa her oran için KDV ayrı hesaplanır.
- Kuruş farklarında genellikle her satır ayrı yuvarlanır; bu yüzden toplamda birkaç kuruş fark görülebilir.
- Tevkifatlı (kısmi) KDV uygulanan hizmetlerde hesaplanan KDV'nin bir kısmını alıcı öder; bu araç tevkifatı hesaplamaz.